Με την άφιξη των πρώτων προσφύγων ήδη από το 1919 στην περιοχή του Πειραιά αρχίζει και η ιστορία της Ένωσης Ποντίων Πειραιώς.
Το 1923 συντάχθηκε το πρώτο καταστατικό του νεοϊδρυθέντος Σωματείου με τίτλο Σύλλογος Ποντίων Πειραιώς «Ο Υψηλάντης».
Η επίσημη ίδρυση του έγινε στις 20 Μαρτίου 1923, όπου πραγματοποιήθηκε και η πρώτη συνέλευση.Έτσι,η Ένωση Ποντίων Πειραιώς είναι το αρχαιότερο,
στο είδος του σωματείο στον Ελλαδικό χώρο. Ο Σύλλογος από τα πρώτα χρόνια της ιστορίας του και για πολλές δεκαετίες αποτελούσε το βασικό στήριγμα των εγκαταλελειμμένων προσφύγων. Ασχολήθηκε με τα προβλήματά τους, εξέδιδε ακόμα και τα πιστοποιητικά γεννήσεως, ταυτότητες, στεφανοχάρτια,
χαρτιά για το στρατό και το Δημοτολόγιο κ.ά.Στην κατοχή φρόντιζε και για συσσίτια, διαθέτοντας την υποδομή και τους ανθρώπους του με σκοπό στη δύσκολη αυτή περίοδο να βοηθήσει τους άπορους συμπολίτες του και να αποτρέψει έστω στο ελάχιστο τη μεγαλύτερη εξάπλωση της πείνας.
Η χούντα έκλεισε την Ένωση Ποντίων Πειραιώς και κατέσχεσε όλα τα έντυπα και τα αρχεία του συλλόγου, με αποτέλεσμανα χαθούν πολύτιμες πληροφορίες και ντοκουμέντα της ιστορίας του συλλόγου τις πρώτες δεκαετίες. Ταυτόχρονα έγινε και η κατάσχεση του κτιρίου, το οποίο επιστράφηκε στις 2/5/1972, αλλά το Σωματείο παρέμενε κλειστό μέχρι το 1975.
Η μεγάλη αναγνώριση της προσφοράςτου σωματείου έρχεται με το Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών στις 8/12/1999, με το οποίο η Ένωση Ποντίων Πειραιά τιμάται,
για το «επί εξ και εβδομήκοντα έτη σπουδαίον κοινωνικόν τε καιπνευματικόν τε και πολιτιστικόν αυτών έργον».
Η Ένωση Ποντίων Πειραιά σήμερα.
Ο Σύλλογοςσυνεχίζει να αποτελεί ενεργό κομμάτι τηςπεριοχής στην οποία βρίσκεται, διοργανώνοντας κάθε χρόνο πολιτιστικές καικαλλιτεχνικές εκδηλώσεις, αλλά και συμμετέχοντας σε πλήθος πολιτιστικών καικοινωνικών δραστηριοτήτων άλλων φορέων.
Στην Ένωση Ποντίων Πειραιά λειτουργούν σήμερα τα εξής τμήματα:
• Εκμάθησης ποντιακών χορών με δάσκαλο τον κο Μυστακόπουλο Παναγιώτη και λυράρη κο Φωτιάδη Ιωάννη.
• Εκμάθησης κεντήματος με υπεύθυνη την κα Προεστάκη Αικατερίνη.
• Εκμάθησης ποντιακής λύρας με τον λυράρη μας, κο Αλέξανδρο Μπουρμίστροφ.
• Σκάκι μετην ευθύνη των κου Σπανίδη Ηλία και του κου Χατζηιωαννίδη Σταύρου.
• Εργαστήρι αγιογραφίας με την ευθύνη του κου Γρηγοριάδη Νικόλαου.
Όλοι όσοι ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τα τμηματά μας ή να κάνουν χρήση της βιβλιοθήκης του σωματείου, μπορούν να να πάρουν πληροφορίες στα τηλέφωνα 210.40 80 094 - 5 κα Μαρία Γρηγοριάδου, ώρες 18:00 - 21:00. E-mail : enosipontionpeiraia@yahoo.gr
